Вестник Торайгыров университета
Серия: физика, математика и компьютерные науки
search Найти
DEVELOPING RESEARCH COMPETENCIES OF FUTURE PHYSICS TEACHERS
Аннотация
This article aims to design the content of students' training by involving them in research activities and mastering their methodology. The main tool for developing competencies is practical classes on solving physical problems of a research and creative nature. The article systematizes the stages of theoretical educational research in classes: preparatory (fact control), main (analysis of the problem structure and search for solutions), and final (reflection and comparison with theory). The article substantiates the role of creative problems that do not contain direct references to the laws used, which stimulates productive thinking and the students' methodological culture. The article also defines the preparatory, main, and final stages of theoretical educational research in practical classes and describes the content of the teacher's and student's activities. In addition, it emphasizes the importance of solving creative problems and provides specific examples from the fields of molecular physics and thermodynamics. In particular, it demonstrates the effectiveness of using heuristic and algorithmic approaches in studying heat transfer processes. By solving physical problems in practical classes, students deepen, expand, and complement the theoretical material they have learned in lectures, acquiring the skills and abilities to apply their knowledge in practice. In other words, they demonstrate their knowledge and understanding of the basic principles and relationships of the theoretical material they have learned in lectures in order to solve problems analytically.
Автор
*A.A. Аkzholova1, V.N. Kossov2, M.S. Moldabekova3, Z. Rimantas4, B.R.Sakibayeva
DOI
https://doi.org/10.48081/BGQF2046
Ключевые слова
development of research competencies, future physics teacher, physical problems, practical classes, thermal balance, and statistical patterns
Год
2026
Номер
Выпуск 2
Для цитирования:
*A.A. Аkzholova1, V.N. Kossov2, M.S. Moldabekova3, Z. Rimantas4, B.R.Sakibayeva DEVELOPING RESEARCH COMPETENCIES OF FUTURE PHYSICS TEACHERS // Вестник Торайгыров университета Серия: физика, математика и компьютерные науки - 2026 - №2 - Р. 281-291. https://doi.org/10.48081/BGQF2046
Скопировано!
ПЛАТИНА КАТАЛИЗАТОРЛАРЫ НЕГІЗІНДЕ МЕМБРАНАЛЫҚ-ЭЛЕКТРОДТЫҚ БЛОКТЫҢ СИПАТТАМАЛАРЫН ЗЕРТТЕУ
Аннотация
Бұл жұмыста «Сутекті отын процессоры» зертханалық қондырғысы негізіндегі эксперименттік стендте сутекті отын элементінің мембраналық-электродтық блогының электрохимиялық сипаттамаларын эксперименттік зерттеу нәтижелері ұсынылған. Зерттеу нысаны ретінде протонөткізгіш Nafion мембранасы және газодиффузиялық қабаты бар Paxitech (Франция) фирмасының бес қабатты S5-5Lsg мембраналық-электродтық блогы қолданылды. Жұмыста көміртекті тасымалдағышта орналасқан Pt-Ru/C, Pt-Mo/C, Pt-Ni/C және Pt-Sn/C биметалдық платина катализаторларының жүйелері зерттелді. Поляризациялық және қуат сипаттамалары өлшеніп, электрохимиялық импеданстық спектроскопия әдістерімен талдау жүргізілді. Нәтижелер зерттелген мембраналық-электродтық блок үшін бос жүріс кернеуі 0.97 В, ал максималды қуат тығыздығы 1.0 А·см⁻² ток тығыздығында 0.78 Вт·см⁻² болатынын көрсетті. Ең жоғары электрохимиялық көрсеткіштер Pt-Ni/C катализаторы үшін байқалды. Температураны 60–80°C дейін көтеру максималды қуат тығыздығының шамамен 12–15 % өсуіне әкелетіні анықталды. Алынған нәтижелер PEM типті сутекті отын элементтерінің тиімділігін арттыруда биметалдық платина катализаторларын қолданудың тиімді екенін көрсетеді. Сонымен қатар, импеданстық спектрлерді талдау нәтижесінде жүйедегі омдық және поляризациялық кедергілердің температураға тәуелділігі анықталды, бұл электрохимиялық процестердің кинетикасын тереңірек түсінуге мүмкіндік береді. Биметалдық катализаторлардың синергетикалық әсері оттегіні қалпына келтіру реакциясының жылдамдығын арттырып, жалпы жүйенің энергетикалық тиімділігін жоғарылататыны көрсетілді. Зерттеу нәтижелері отын элементтерінің жұмыс тұрақтылығын арттыру, катализатор құрамын оңтайландыру және төмен температуралы режимде жоғары тиімділікке қол жеткізу бағытында маңызды ғылыми және практикалық негіз қалыптастырады. Ұсынылған тәсілдер портативті және стационарлық энергетикалық құрылғылар үшін тиімді болып табылады, сондай-ақ сутекті энергетиканың дамуына елеулі үлес қосады.
Автор
С. Опахай
K.Ж. Бекмырза
С. Сырлыбекқызы
А.И. Койшина
Е. Пангалиев
DOI
https://doi.org/10.48081/BGQF2043
Ключевые слова
сутекті отын элементі
мембраналық-электродтық блок
Nafion
поляризациялық қисық
импеданстық спектроскопия
қуат тығыздығы
Год
2026
Номер
Выпуск 2
Для цитирования:
С. Опахай, K.Ж. Бекмырза, С. Сырлыбекқызы, А.И. Койшина, Е. Пангалиев ПЛАТИНА КАТАЛИЗАТОРЛАРЫ НЕГІЗІНДЕ МЕМБРАНАЛЫҚ-ЭЛЕКТРОДТЫҚ БЛОКТЫҢ СИПАТТАМАЛАРЫН ЗЕРТТЕУ // Вестник Торайгыров университета Серия: физика, математика и компьютерные науки - 2026 - №2 - 236-251 Б. https://doi.org/10.48081/BGQF2043
Скопировано!
УДЕЛЬНАЯ ПОВЕРХНОСТНАЯ СКОРОСТЬ УДАЛЕНИЯ КАК УНИВЕРСАЛЬНАЯ МЕТРИКА ОЦЕНКИ ФОТОКАТАЛИТИЧЕСКОЙ ОЧИСТКИ ВОЗДУХА
Аннотация
Загрязнение атмосферного воздуха остаётся одним из ключевых факторов риска для здоровья человека, что обуславливает необходимость разработки эффективных технологий удаления газообразных загрязнителей. Фотокаталитические системы рассматриваются как перспективное направление благодаря способности к минерализации загрязняющих веществ в условиях непрерывного потока. Однако их эффективность традиционно оценивается по степени удаления или кажущимся константам скорости, что не учитывает влияние расхода воздуха, геометрии реактора и площади активной поверхности и затрудняет корректное сопоставление различных систем. В настоящей работе предложена удельная поверхностная скорость удаления rs в качестве универсальной метрики для анализа фотокаталитических систем различного типа и масштаба. На основе анализа литературных данных показано, что значения rs изменяются на несколько порядков в зависимости от условий эксплуатации и типа системы. Для газофазных процессов rs достигает порядка 10-2 мг·м-2·с-1, тогда как для водных систем снижается до 10-7 мг·м-2·с-1 вследствие различий в коэффициентах диффузии и сопротивлении массопереносу. Установлено, что при переходе от лабораторных к проточным и натурным системам определяющую роль начинают играть процессы массопереноса и гидродинамика потока. В условиях низких скоростей потока эффективность определяется поверхностной кинетикой, тогда как при увеличении расхода воздуха процесс переходит в область, ограниченную массопереносом. Дополнительное влияние оказывают влажность, температура, спектральные характеристики излучения, а также способ фиксации фотокатализатора и устойчивость покрытий. Показано, что использование метрики rₛ позволяет перейти от описания локальной кинетики к системному анализу фотокаталитических процессов, учитывающему реальные условия эксплуатации. Полученные результаты подтверждают необходимость перехода от материал-центрированного подхода к системному проектированию фотокаталитических систем очистки воздуха
Автор
Д.И.Бакранова
Н.Е. Абдылдаева
Л.С. Рахымбай
Е. Шабдан
Т.К. Идрисова
DOI
https://doi.org/10.48081/BGQF2028
Ключевые слова
фотокаталитическая очистка воздуха
газофазные загрязнители
атмосферное загрязнение
гидродинамика потока
массоперенос
Год
2026
Номер
Выпуск 2
Для цитирования:
Д.И.Бакранова, Н.Е. Абдылдаева, Л.С. Рахымбай, Е. Шабдан, Т.К. Идрисова УДЕЛЬНАЯ ПОВЕРХНОСТНАЯ СКОРОСТЬ УДАЛЕНИЯ КАК УНИВЕРСАЛЬНАЯ МЕТРИКА ОЦЕНКИ ФОТОКАТАЛИТИЧЕСКОЙ ОЧИСТКИ ВОЗДУХА // Вестник Торайгыров университета Серия: физика, математика и компьютерные науки - 2026 - №2 - С. 123-143. https://doi.org/10.48081/BGQF2028
Скопировано!
СТРАТИФИКАЦИЯЛАНҒАН СҰЙЫҚТЫҚТАҒЫ ІШКІ ТОЛҚЫНДАРДЫҢ СТАЦИОНАР ЕМЕС ТЕОРИЯСЫ
Аннотация
Бұл жұмыста стратификацияланған идеал сұйықтықтағы ішкі толқындардың стационар емес теориясы жан-жақты әрі терең деңгейде қарастырылады. Зерттеу барысында екі өлшемді қозғалыс жағдайында бастапқы гидродинамикалық теңдеулер жүйесі ағындық функцияны енгізу арқылы ықшамдалып, бір ғана скаляр теңдеуге келтіріледі. Мұндай түрлендіру есептің құрылымын айқын көрсетіп, оны талдауды айтарлықтай жеңілдетеді және заманауи математикалық әдістерді тиімді қолдануға мүмкіндік береді. Қарастырылған математикалық модель С. Л. Соболев типіндегі екінші ретті дифференциалдық теңдеуге редукцияланып, соған сәйкес нақты әрі қатаң қойылған бастапқы-шекаралық есеп тұжырымдалады. Жұмыста есептің физикалық қойылымы толық әрі жүйелі түрде негізделіп, сұйықтықтың бос бетінде және қатты түбінде орындалатын шекаралық шарттар жан-жақты сипатталады. Сонымен қатар, стратификацияның табиғаты мен оның толқындардың таралуына әсері арнайы талданып, модельдің физикалық мағынасы терең ашылады. Нәтижесінде, бастапқы деректерге және стратификация функциясына қойылатын белгілі бір шарттар орындалған жағдайда, ішкі толқындардың математикалық моделінің корректілігі, яғни шешімнің бар болуы, жалғыздығы және тұрақтылығы толық қамтамасыз етілетіні дәлелденеді. Бұдан бөлек, алынған нәтижелердің жалпылау мүмкіндіктері қарастырылып, олардың гидродинамика, океанология және геофизика салаларындағы қолданбалы маңызы көрсетіледі. Зерттеу қорытындылары болашақ ғылыми жұмыстарға теориялық негіз бола алады.
Автор
Т. К. Касенова
Р. А. Бештаева
Г. К. Дуйсебаева
Ш. Қ. Егемберді
А. М. Айтказина
DOI
https://doi.org/10.48081/BGQF2040
Ключевые слова
стратификацияланған сұйықтық
ішкі толқындар
ағындық функция
функционалдық анализ
Год
2026
Номер
Выпуск 2
Для цитирования:
Т. К. Касенова , Р. А. Бештаева, Г. К. Дуйсебаева, Ш. Қ. Егемберді, А. М. Айтказина СТРАТИФИКАЦИЯЛАНҒАН СҰЙЫҚТЫҚТАҒЫ ІШКІ ТОЛҚЫНДАРДЫҢ СТАЦИОНАР ЕМЕС ТЕОРИЯСЫ // Вестник Торайгыров университета Серия: физика, математика и компьютерные науки - 2026 - №2 - 182-198 Б. https://doi.org/10.48081/BGQF2040
Скопировано!
РЕТРОСПЕКТИВНАЯ ПРОВЕРКА ГРАВИТАЦИОННО-ИНЕРЦИОННОЙ МЕТОДИКИ СУБХАНКУЛОВА ПРОГНОЗА ЗЕМЛЕТРЯСЕНИЙ АЛМАТЫ
Аннотация
В настоящей работе выполнена ретроспективная проверка гравитационно-инерционной методики прогнозирования землетрясений, предложенной В.Г. Субханкуловым. Методика основана на анализе сонаправленности гравитационных и инерционных сил небесных тел, действующих на горные массивы в зонах столкновения тектонических плит. Разработан математический аппарат верификации, включающий: дифференциальный анализ приливного потенциала (разложение в ряд Лежандра, вычисление радиальной и тангенциальной компонент приливного ускорения), интегрирование тензора приливных напряжений по объёму горного массива, формулировку интегрального критерия сейсмической опасности S(t) и энергетического условия разрушения. Принципиальной особенностью методики является учёт инерционных сил, возникающих вследствие ускоренного движения Земли: центробежной силы от суточного вращения вокруг собственной оси, силы Кориолиса, орбитального ускорения при обращении вокруг Солнца, а также галактического ускорения, обусловленного движением Солнечной системы вокруг центра Млечного Пути. Совокупное воздействие этих инерционных компонент совместно с приливными силами Луны, Солнца и планет формирует переменное поле напряжений в горном массиве. Для 14 крупнейших землетрясений Алматинского сейсмоактивного района (1887–2024 гг., M 5.0–8.3) вычислены эклиптические координаты небесных тел по алгоритмам Миуса, рассчитаны интегральные показатели сонаправленности сил и выполнена балльная оценка астрономических конфигураций. Результаты: 67% исторических землетрясений (6 из 9) и 71% расширенной выборки (10 из 14) демонстрируют значительное или высокое совпадение с методикой. Обсуждаются ограничения методики, связанные с малым объёмом выборки, и перспективы перехода к численному интегрированию тензорных полей напряжений.
Автор
Е. А. Батешов
Ж. А. Ибатаев
М. К. Жукенов
Б. Е. Хамзина
Е. Хуанбай
DOI
https://doi.org/10.48081/BGQF2038
Ключевые слова
прогнозирование землетрясений
приливной потенциал
инерционные силы
сейсмический триггер
сонаправленность сил
лунно-солнечные приливы
сейсмичность Алматы
методика Субханкулова
Год
2026
Номер
Выпуск 2
Для цитирования:
Е. А. Батешов, Ж. А. Ибатаев, М. К. Жукенов, Б. Е. Хамзина, Е. Хуанбай РЕТРОСПЕКТИВНАЯ ПРОВЕРКА ГРАВИТАЦИОННО-ИНЕРЦИОННОЙ МЕТОДИКИ СУБХАНКУЛОВА ПРОГНОЗА ЗЕМЛЕТРЯСЕНИЙ АЛМАТЫ // Вестник Торайгыров университета Серия: физика, математика и компьютерные науки - 2026 - №2 - С. 144-167. https://doi.org/10.48081/BGQF2038
Скопировано!
Өрістер теориясының лагранждық формализміне Ковариантты–геометриялық көзқарас
Аннотация
Электродинамикадағы өрістік процестерді арнайы салыстырмалылық теорияның постулаттарын, аналитикалық механиканың вариациялық принциптерін және релятивистік теорияның талаптарын ескеретін лагранж формализмі тұрғысында сипаттау мәселесі дифференциалдық геометрия мен алгебралық топология (қабатталған кеңістік) секілді заманауи математикалық аппарат арқылы көрсетілді. Өрістердің релятивистік теориясындағы лагранжианға қойылатын талаптар, үзіліссіз жүйенің энергия–импульс тензоры, электромагниттік өріске қойылатын коварианттық шарттар (көзқарастар), электромагниттік өрістің импульстік бейнесі және көп импульстік формализм қағидалары физика–техникалық маңыздағы арнайы модельдер шеңберінде қарастырылды. Лагранжианның Минковский мен фазалық кеңістіктердегі өрнектерінің коварианттық үлгілері лежандр морфизмі негізінде шығарылып көрсетілді. Осылармен берге, өрістер теориясының коварианттық өрнектері конфигурациялық кеңістіктегі Янг–Мильстің лагранжианы мен Эйлер–Лагранж теңдеулерін пайдалану арқылы алынды. Барлық есептеулер дифференциалдық геометрия мен алгебралық топология талаптарына сай жүргізілді. Өрістік функцияларға арналған қозғалыс теңдеулері вариациялық принциптерді қолданатын үзіліссіз жүйелердің математикалық аппараты бойынша қарастырылды. Ли алгебрасының құрылымдық тұрақтысы мен топтар арасындағы базистік құрылымдар арқылы конфигурациялық кеңістігіндегі Янг–Миллстің еркін лагранжианынының өрнегі ықшамды түрге келтірілді. Лежандрлық морфизммен қауымдасқан лагранжианның және лагранждық формализмдегі көп импульстік гамильтонианның өрнектері коварианттық үлгіде жазылды. Өрістік функцияларға арналған қозғалыс теңдеулері вариациялық принциптерді қолданатын үзіліссіз жүйелердің математикалық аппараты мен Эйлер–Лагранждың алгебралық теңдеуі негізінде қарастырылды.
Автор
Қоштыбаев Талғат Бектасұлы
Алиев Шаршенали
Жавлиева Ардак Түгелқызы
Алиева Мөлдір Ермекбайқызы
DOI
https://doi.org/10.48081/BGQF2042
Ключевые слова
лагранж формализмі
электромагниттік өріс
лагранжиан
қабатталған кеңістік
электродинамика
дифференциалдық геометрия
өрістік функция
Год
2026
Номер
Выпуск 2
Для цитирования:
Қоштыбаев Талғат Бектасұлы, Алиев Шаршенали, Жавлиева Ардак Түгелқызы, Алиева Мөлдір Ермекбайқызы Өрістер теориясының лагранждық формализміне Ковариантты–геометриялық көзқарас // Вестник Торайгыров университета Серия: физика, математика и компьютерные науки - 2026 - №2 - 221-235 Б. https://doi.org/10.48081/BGQF2042
Скопировано!
ӘЛСІЗ ӨЗАРА ӘРЕКЕТТЕСУЛЕРДЕГІ ЖҰПТЫЛЫҚТЫҢ САҚТАЛМАУЫН ЗЕРТТЕУ
Аннотация
Бұл мақалада әлсіз өзара әрекеттесулердегі жұптылықтың сақталмауы төмен энергиялы екі нуклондық процестер аясында теориялық тұрғыдан қарастырылады. Зерттеудің негізгі мақсаты – ядролық жүйелердегі паритет-бұзушы әсерлердің табиғатын талдау және оларды сипаттауда қолданылатын теориялық тәсілдердің мүмкіндіктерін айқындау. Жұмыста алдымен жұптылықтың сақталмауының жалпы физикалық негіздері қарастырылып, әлсіз және күшті амплитудалардың интерференциясы нәтижесінде туындайтын спинге тәуелді бақыланатын шамалардың ерекшеліктері сипатталады. Сонымен қатар, Дрелл–Хирн–Герасимов қосынды ережесі, спинге тәуелді Комптон шашырауының дисперсиялық қатынастары және дибариондық формализмдегі пионсыз тиімді өріс теориясы қолданылды. Қарастырылған тәсілдердің төмен энергиялы адрондық жүйелердегі әлсіз әсерлерді сипаттаудағы артықшылықтары мен қолданылу шектері салыстырмалы түрде талданды. Теориялық зерттеу нәтижесінде дейтронның фотодезинтеграциясы кезіндегі спинге тәуелді толық қималар айырымының фотон энергиясына тәуелділігі зерттелді. Сандық есептеулер табалдырық аймақта бұл шаманың теріс мән қабылдайтынын, ал фотон энергиясы артқан сайын оның модулінің кемитінін көрсетті. Толық келесі жетекші реттілік (NLO) нәтижелері мен релятивистік спин-орбиталық түзетуі ескерілмеген қисықтарды салыстыру релятивистік түзетулердің төмен энергиялы дейтрондық жүйені дәл сипаттауда маңызды рөл атқаратынын көрсетті. Алынған нәтижелер төмен энергиялар аймағындағы әлсіз ядролық әсерлерді тереңірек түсінуге және болашақ эксперименттік зерттеулерді теориялық тұрғыдан негіздеуге мүмкіндік береді.
Автор
В.Н. Жумабекова, Б.Ержан, Н.Н.Оразмұхамет, А.С.Кувандикова
DOI
https://doi.org/10.48081/BGQF2039
Ключевые слова
жұптылықтың сақталмауы, дибариондық формализм, әлсіз өзара әрекеттесу, дейтронның фотодезинтеграциясы, дисперсиялық қатынастар
Год
2026
Номер
Выпуск 2
Для цитирования:
В.Н. Жумабекова, Б.Ержан, Н.Н.Оразмұхамет, А.С.Кувандикова ӘЛСІЗ ӨЗАРА ӘРЕКЕТТЕСУЛЕРДЕГІ ЖҰПТЫЛЫҚТЫҢ САҚТАЛМАУЫН ЗЕРТТЕУ // Вестник Торайгыров университета Серия: физика, математика и компьютерные науки - 2026 - №2 - 168-181 Б. https://doi.org/10.48081/BGQF2039
Скопировано!
РЕНТГЕНОСТРУКТУРНОЕ ИССЛЕДОВАНИЕ МОНОКРИСТАЛЛОВ TiO2 ПОСЛЕ ОБЛУЧЕНИЯ Kr ИОНАМИ
Аннотация
В работе исследованы радиационно-индуцированные структурные изменения в монокристаллах рутила TiO2 после облучения ионами 147 МэВ Kr до флюенсов 1011 и 1013 ион/см2. Методом рентгеноструктурного анализа установлено, что во всем исследованном диапазоне флюенсов сохраняется тетрагональная структура рутила без признаков фазового перехода. Показано, что при флюенсе 1011 ион/см2 изменения положения и формы дифракционных максимумов минимальны, что свидетельствует о высокой радиационной стойкости кристаллической решетки TiO2. При увеличении флюенса до 1013 ион/см2 наблюдается смещение рефлексов (110) и (220) в область меньших углов, указывающее на радиационно-индуцированное увеличение межплоскостных расстояний и расширение решетки рутила. Анализ параметров элементарной ячейки показал увеличение эффективного объема до ~3.6 % для основной компоненты и до ~8.3 % для поврежденного приповерхностного слоя. Рассчитанные значения микродеформации и эффективного напряженного состояния свидетельствуют о формировании неоднородного дефектного слоя с высокими локальными растягивающими напряжениями. Установлено, что основным эффектом воздействия быстрых тяжелых ионов является накопление радиационных дефектов, развитие напряженно-деформированного состояния и формирование поврежденного приповерхностного слоя без разрушения исходной структуры рутила TiO2. Полученные результаты представляют интерес для применения TiO2 в радиационно-стойких функциональных материалах и элементах ядерной и космической техники.
Автор
Ж.Д.Оспанова
А.Т.Акилбеков
Ж.Т.Карипбаев
Г.М.Аралбаева
А.Б.Какимов
DOI
https://doi.org/10.48081/BGQF2044
Ключевые слова
TiO2
рутил
тяжелые ионы
радиационные дефекты
латентные треки
рентгеноструктурный анализ
микродеформация
радиационная стойкость
Год
2026
Номер
Выпуск 2
Для цитирования:
Ж.Д.Оспанова, А.Т.Акилбеков, Ж.Т.Карипбаев, Г.М.Аралбаева, А.Б.Какимов РЕНТГЕНОСТРУКТУРНОЕ ИССЛЕДОВАНИЕ МОНОКРИСТАЛЛОВ TiO2 ПОСЛЕ ОБЛУЧЕНИЯ Kr ИОНАМИ // Вестник Торайгыров университета Серия: физика, математика и компьютерные науки - 2026 - №2 - С. 252-266. https://doi.org/10.48081/BGQF2044
Скопировано!
INVESTIGATION OF THE PERFORMANCE OF A PHOTOVOLTAIC SYSTEM USING A BOOST CONVERTER IN ENVIRONMENTS WITH DYNAMIC SHADING
Аннотация
This article examines a photovoltaic system (solar panel) and the effect of dynamic shading on power consumption. An electrical circuit has been developed for connecting the components. The series and parallel connections of a photovoltaic system are shown, and their characteristics are studied. During the study, it was found that when the light side is connected in series and shaded, the photovoltaic indicators decrease exponentially. And when connected in parallel, the graph shows a linear decrease with a stepwise character. The photovoltaic characteristics under shading of the circuit section show that the parallel circuit at 66% shading produces 2.13 mW, whereas the series circuit becomes practically inoperable already at 17% shading. The results show that by combining cells into consecutive groups of 2 or 3 units, we can increase the voltage to an acceptable level, and the parallel connection of these groups ensures that when one segment is shaded, the rest of the station retains 50-70% of its power.
Автор
A.A. Kulikov
A.Zh. Zhumabekov
N.A. Ispulov
A.A.Kissabekova
Abdul Qadir Rahimoon
DOI
https://doi.org/10.48081/BGQF2041
Ключевые слова
photovoltaic system
power
serial connection
parallel connection
combined switching circuit
Год
2026
Номер
Выпуск 2
Для цитирования:
A.A. Kulikov, A.Zh. Zhumabekov, N.A. Ispulov, A.A.Kissabekova, Abdul Qadir Rahimoon INVESTIGATION OF THE PERFORMANCE OF A PHOTOVOLTAIC SYSTEM USING A BOOST CONVERTER IN ENVIRONMENTS WITH DYNAMIC SHADING // Вестник Торайгыров университета Серия: физика, математика и компьютерные науки - 2026 - №2 - Р. 199-220. https://doi.org/10.48081/BGQF2041
Скопировано!
Жасанды интеллект әдістеріне негізделген «Медициналық кеңесші» қосымшасын әзірлеу
Аннотация
Мақалада «Medora» интеллектуалды медициналық жүйесі ұсынылған. Ол симптомдарға, терінің суреттерін талдауға және жеке медициналық мәліметтерге негізделген пайдаланушының жағдайын алдын-ала бағалауға арналған модульдік цифрлық платформа ретінде енгізілген. Жүйе Symptom-checker ретінде бағытталған құрылымдық сауалнамамен, терінің өзгеруін талдауға арналған компьютерлік көру модулімен, пайдаланушының медициналық профилімен және сұраулар тарихымен жабдықталған. Мақалада масштабталуын, клиникалық қауіпсіздігін және нәтижелердің түсіндірілуін қамтамасыз етуге бағытталған архитектуралық және инженерлік шешімдер сипатталады. Тілдік модельдер тек пайдаланушыға түсіндірмелер жасау үшін қолданылады және медициналық шешім қабылдауға қатыспайды. Қарастырылған тәсіл клиникалық диагнозды алмастырмай, пайдаланушыны қолдауға және алдын ала медициналық бағалауға бағытталған жан-жақты цифрлық медициналық жүйені құру мүмкіндігін көрсетеді.
Автор
Татенов Азизбек Аскарович
Оспанова Назира Нургазыевна
DOI
https://doi.org/10.48081/BGQF2037
Ключевые слова
ақылды медициналық жүйелер
симптомдарды тексеруші
терінің кескінін талдау
цифрлық денсаулық сақтау
көп модальды талдау
жекелендірілген медицина
жасанды интеллект
Год
2026
Номер
Выпуск 2
Для цитирования:
Татенов Азизбек Аскарович, Оспанова Назира Нургазыевна Жасанды интеллект әдістеріне негізделген «Медициналық кеңесші» қосымшасын әзірлеу // Вестник Торайгыров университета Серия: физика, математика и компьютерные науки - 2026 - №2 - С. 6-16. https://doi.org/10.48081/BGQF2037
Скопировано!