Бұл жұмыста глобалды Морри типтес кеңістіктердегі жиынтықтардың функциялардың орта мәндері терминінде компактылығы үшін жеткілікті шарттар ұсынылған. Бұл кеңістіктердің құрылымдық қасиеттерін зерттеуге және олардағы функциялардың әрекетін талдауға басты назар аударылады. Атап айтқанда, салмақ функциясын таңдағанда, мұнда , тұжырымдалған теорема Морри кеңістігі [1] үшін белгілі нәтижені білдіретіні дәлелденді. жағдайда дәлелденген теорема функционалдық талдау теориясының ірге тасы болып табылатын классикалық Фреше-Колмогоров теоремасына дейін төмендейді. Жұмыстың негізгі мақсатына жету үшін жалпыланған Морри кеңістігіндегі функциялардың орташа мәндерін бағалауға қатысты бірнеше көмекші леммалар алдын ала дәлелденген. Бұл леммалар негізгі теореманы дәлелдеудің маңызды құралы ғана емес, сонымен қатар тәуелсіз қызығушылық тудырады, өйткені оларды талдаудың басқа мәселелеріне де қолдануға болады. Сонымен қатар, алынған шарттардың қажеттілігі мен жеткіліктілігі, сондай-ақ олардың функционалдық кеңістіктер теориясының белгілі нәтижелерімен байланысы талқыланады. Алынған нәтижелерді операторлардың жинақылығын және дифференциалдық теңдеулер теориясын зерттеуге қолдануды талқылауға ерекше назар аударылады. Осылайша, жұмыс нәтижелері глобалды Морри типтес кеңістігінің қасиеттері туралы бұрыннан бар идеяларды кеңейтеді және оларды талдау мен оператор теориясының әртүрлі салаларында қолданудың жаңа мүмкіндіктерін ашады.

https://doi.org/10.48081/ZCZM4483

2025

Выпуск 1

This article discusses the problems of ensuring stable and efficient operation of wind power plants under various thermal conditions. The characteristic design features of a combined blade consisting of a rotating cylinder and a fixed blade are analyzed. The necessity of studying thermophysical parameters (such as temperature, density and viscosity of air) has been identified and justified, since they significantly affect the structure of the airflow and the aerodynamic forces acting on the blade. The developed design effectively reduces turbulence while maximizing lift, thereby increasing the aerodynamic efficiency of the system. It is shown that an increase in the speed of rotation of the cylinder in combination with an increase in air temperature increases the pressure gradient around the cylinder, which leads to increased productivity. The experimental data obtained make it possible to formulate recommendations for optimizing both the geometry and operating modes of installations with combined blades, which makes it possible to obtain economical energy in various climatic conditions. Thus, the results of this study can contribute to improving operational reliability and wider adoption of wind energy technologies.

https://doi.org/10.48081/ZAZE5942

2025

Выпуск 1

The digitalisation of all processes and management in all areas of social and economic life is widespread. Therefore, the emerging new human needs are also forming new modern requirements that are constantly being updated. This will lead to transformation in all areas and open the way to new paradigms. One of the areas of human activity is the field of education, which is constantly undergoing transformations to improve the quality of the educational process. Distance learning is a modern form of education. This is due to the fact that distance education makes it possible to study regardless of the distance at which the student is located. Therefore, increasing the effectiveness of distance education by using new technologies is a continuous process. This paper deals with the system of distance education platform development. It is also planned to consider the modern ways to implement distance education and conduct education in an effective way. This will make it possible to determine the specifics of distance education in the current situation, systematize the accumulated knowledge and form a scientific opinion.

https://doi.org/10.48081/RIWW8609

2025

Выпуск 1

Исследование гетероструктур на основе халькогенидов переходных металлов представляет значительный интерес благодаря их уникальным физико-химическим свойствам, которые делают их перспективными материалами для применения в термоэлектрике, оптике и электронике. В данной работе основное внимание уделено синтезу и изучению модульной фазы (Cu2Se)2TiSe2, которая обладает сложной кристаллической структурой и потенциально интересными функциональными характеристиками. Для достижения поставленной цели был выбран метод твердофазных реакций, обеспечивающий высокую степень контроля над составом и структурой синтезируемых материалов. На первом этапе работы были получены прекурсоры — селенид меди (Cu2Se) и диселенид титана (TiSe2), синтезированные в вакуумированных кварцевых ампулах при высокой температуре. Кристаллическая структура этих соединений исследована методом рентгеновской дифракции, подтверждена их фазовая чистота и соответствие литературным данным. На основе прекурсоров методом твердофазной реакции синтезирована целевая фаза (Cu2Se)2TiSe2, обладающая кубической сингонией. Анализ дифрактограмм показал незначительное присутствие примесных фаз. Полученные результаты демонстрируют возможность контролируемого синтеза сложных халькогенидных соединений с заданными структурными параметрами. Работа вносит вклад в понимание процессов формирования таких материалов и открывает перспективы для дальнейшего изучения их функциональных свойств

https://doi.org/10.48081/FPOJ1181

2025

Выпуск 1

В данной статье предложена новая математическая модель, разработанная с использованием неклассического подхода к решению статической краевой задачи теории упругости. В этой модели ключевым аспектом является выбор конечного состояния упругого тела в качестве исходной области определения для уравнений равновесия, совместности деформаций и граничных условий. Такой подход позволяет рассматривать упругое тело с учетом его нагруженного состояния, что обеспечивает более точное моделирование реальных физических процессов. Решение задачи представлено в виде функций напряжений, которые уравновешивают внешние силы как внутри объема тела, так и на его границах. Эти напряжения используются для вычисления деформаций, описывающих изменения формы и размера тела под действием нагрузок. Перемещения, определяемые с использованием формул Чезаро, позволяют восстановить геометрическую конфигурацию тела как в начальном, ненагруженном состоянии, так и во всех промежуточных состояниях при различных уровнях нагрузки. Предложенная модель демонстрирует высокую универсальность, позволяя анализировать широкий спектр задач теории упругости. Она может быть полезной для исследования сложных упругих структур и материалов, а также для разработки инженерных решений, связанных с анализом напряженно-деформированного состояния тел в различных приложениях. Изложенный в статье подход, в отличие от классического, строго соответствует сути краевых задач. Как показывается в статье, модель описания деформирования упругого тела приводит к простоте и ясности, а также избавляет от ряда проблем и осложнений, характерных для классического подхода.

https://doi.org/10.48081/KLTJ6757

2024

Выпуск 4

Мақалада механикалық қозғалыстардың кинематикалық теориясы арифметикалық прогрессия (немесе сызықтық функция) мен квадраттық функция (теңдеу) заңдылықтары негізінде жасалғандығы дәлелденген. Бірқалыпты өзгеретін шамалар мен оларды өзгертуші шамалар арасындағы тура және кері байланыстар формулалар, қозғалыс теңдеулері, тәуелділік графиктері, пропорциялық қатынастар арқылы көрсетілген. Бірқалыпты өзгерістің үдемелі өзгеріске ауысуы сызықтық функцияның квадраттық теңдеуге өту сипатында қарастырылған. Арифметикалық прогрессияның формуласындағы, сызықтық функция мен квадраттық теңдеудегі айнымалыларды уақыт айнымалысымен, өзгеретін және өзгертуші параметрлерді координатамен, прогрессия жылдамдығымен, прогрессия үдеуімен алмастыру арқылы механикалық қозғалыстардың заңдылықтарын алуға болатындығы сандық есептеулер түрінде көрсетілген. Прогрессия жылдамдығы мен үдеуінің дифференциялдық мағыналары туралы баяндалған және оларды сызықтық тәуелділіктің көлбеулік бұрыштары арқылы анықтау жолдары ұсынылған. Прогрессия жылдамдығын бірқалыпты өзгерту арқылы координата прогрессиясын бұзу жағдайы кеңістік пен уақыттың үйлесімді заңдылықтары бойынша сипатталған. Механикалық шамалардың (координатаның, жылдамдықтың, орын ауыстырулардың) уақыт бойынша өзгерістерін (қозғалыс теңдеулерін) сызықтық және сызықтық емес функциялар ретінде қарау, осы шамаларды графикалық және физикалық тұрғыда бағалау арқылы бірқалыпты және бірқалыпсыз қозғалыстардың математикалық (теориялық) негіздемесі берілген. Барлық теориялық есептеулер сандық жүйеде жүргізілген.

https://doi.org/10.48081/SRYA8909

2024

Выпуск 4

В этой работе представлены результаты экспериментов по исследованию износостойких покрытий из TiN, нанесённых на сталь 20X13 методом воздушно-плазменного напыления. Рассматривается влияние тока дуги плазмотрона и расхода рабочего газа на структуру и свойства покрытий. Эксперименты проводились с использованием стандартных методик, таких как сканирующая электронная микроскопия, рентгеноструктурный фазовый анализ, а также испытания на микротвёрдость и износостойкость. Установлено, что фазовый состав покрытий соответствует исходному порошку: основной фазой является TiN, также присутствует TiO2. Приведены результаты трибологических испытаний покрытий при сухом трении по схеме “шар-диск”. Исследование показало, что для получения более плотных покрытий с высокими эксплуатационными характеристиками оптимальными режимами плазменного напыления TiN являются ток 250 А и расход аргонового газа 34 л/мин. При токах плазмотрона 350 А и 450 А частицы порошка получают большую скорость и меньше времени проводят в активной зоне плазмотрона, что ухудшает качество покрытий. Увеличение расхода рабочего газа также снижает тепловую энергию, необходимую для нагрева частиц

https://doi.org/10.48081/BNKT7989

2024

Выпуск 4

В статье приведены литературные данные по актуальным проблемам здравоохранения, касающиеся инфекций, вызванные бактериями с лекарственной устойчивостью, что приводит к использованию существующих антибиотиков клинически неэффективным. Поэтому разработка новых лекарственных средств на основе кумаринов с новыми структурами и механизмами действия является актуальным направлением, которые позволят предотвратить распространения бактерий тем самым сократить продолжительность терапии. В связи с полифункциональностью и высокой реакционной способностью кумарина умбеллиферона является интересным и перспективным объектом для направленного синтеза новых хиральных биологически активных соединений. В статье приведен синтез димера кумарина умбеллиферона в присутствии водного раствора CuSO₄ и аскорбата натрия при нагревании. Строение димера 1,2,3-триазолпроизводного умбеллиферона установлено современными спектральными методами (ИК, УФ, ЯМР 1Н, 13С) его физико-химические свойства. Данные ИК-спектра характеризуют наличие в структуре (1) следующие полосы поглощения, характерные для карбонильных групп и двойных связей ароматических циклов. По данным спектра ПМР соединения (1) обнаружены сигналы, характерные для триазольных протонов, оксиметиленовой и аминометиленовой групп. В спектрах ЯМР 13C соединения (1) присутствует фрагмент сложноэфирного углерода и углероды оксиметиленовой и аминометиленовой групп.

https://doi.org/10.48081/XYER6975

2024

Выпуск 4

Мұнай өңдейтін кәсіпорындарда құрамында мұнайы бар қалдықтардың барлық түрлері қалыптасады – мұнай қалдықтары мен құрамында мұнайы бар техногенді шикізаттар сияқтылар. Олар тазалау процесстерінен, атап айтқанда мұнай цистерналардан шөгінділерді жою кезінде, мұнай қалдықтары мен құрамында мұнайы бар техногенді шикізатты пайдалану немесе залалсыздандыру кезінде қалыптасады және де бұл қиын техникалық мәселе болып табылады. Оны шешудің табысы айтарлықтай дәрежеде, мұнай қалдықтарын жоюға, өңдеуге және детоксикацияға бағытталған технологиялық, зертханалық, тәжірибелік және теориялық өңдеулер қандай принципте негізделуіне байланысты. Құрамында мұнайы бар қалдықтарды өңдеу процесстеріне ғылыми тәсіл бірінші дәрежелі мәнге ие. Айрықша мақсатқа оларды кешенді пайдалану жатқызылады, яғни құрамында мұнай қалдықтарын құрайтын барлық құраушыларын қолдану арқылы және нәтижесінде ол өнім, реагент немесе басқа өнімдерді өндіру кезінде, және де басқа қалдықтарды өңдеу кезінде қолданыс табады. Берілген мақаланың болып жағашылдығы - өндірістік шарттарда мұнай қалдықтарын қалдықсыз пайдалану кешенді технологиясы үшін, мұнай қалдықтары мен құрамында мұнайы бар техногенді шикізатты өңдеуде ЖВҚИЭР (жоғары вольтты қысқа импульсті электрогидравликалық разряд) қолдану болып табылады. Бұл әдістің негізінде ЖВҚИЭР разрядтық толқындардың өңделетін шикізатқа әсері жатыр.

https://doi.org/10.48081/HXQH2608

2024

Выпуск 4

В работе в рамках метода матрицанта исследованы закономерности распространения электромагнитных волн s и p поляризаций в неоднородных вдоль оси 0х анизотропных средах моноклинной сингонии. Методом разделения переменных и представления решения в виде гармонических волн полная система уравнений, состоящая из уравнений Максвелла и материальных уравнений, приведена к системе обыкновенных дифференциальных уравнений 1-го порядка разрешенных относительно производных. Построена структура матрицы коэффициентов. Проведен анализ структуры матрицы коэффициентов в случае распространения волн вдоль координатных плоскостей и вдоль оси 0х. В случае распространения электромагнитных волн вдоль плоскости x0y для периодически неоднородной среды в длинноволновом приближении получено выражение х-вой компоненты волнового вектора. Результаты, полученные в работе. могут быть использованы при анализе волновых процессов в неоднородных анизотропных средах. В дальнейшем, опираясь на полученные в работе результаты, может быть исследован вопрос об углах сноса между фазовой скоростью электромагнитных волн и потоком вектора Умова-Пойтинга в анизотропных средах моноклинной сингонии, может быть решена задача отражения электромагнитных волн на границе раздела анизотропных сред моноклинной сингонии.

https://doi.org/10.48081/CWZI3142

2024

Выпуск 4